زمانی که قیمت ها پایین می آید همه این موضوع را به فال نیک می گیرند، حداقل از اینکه قیمت کالای مورد علاقه شما کاهش پیدا کرده راضی هستید. وقتی که قیمت ها در کل اقتصاد کاهش پیدا می کند به آن رکود می گویند که ما در این مقاله سعی خوهایم کرد ابعاد مختلف آن را بررسی کرده به سوالاات متداول پیرامون آن پاسخ دهیم پس با ما همراه باشید:

مفهوم رکود

رکود یا کاهش تورم زمانی اتفاق می افتد که قیمت مصرف کننده کالاها و دارایی ها در طول زمان کاهش پیدا کرده و قدرت خرید مردم به نسبت کالاها و خدمات و دارایی افزایش پیدا کند. در واقع شما در رکود می توانید با همان مقدار پولی که امروز دارید، کالاها یا خدامت بیشتری را در روز بعد خریداری کنید.

این موضوع نقطه مقابل تورم است که افزایش تدریجی قیمت ها در سراسر اقتصاد رخ می دهد. اگرچه کاهش تورم ممکن است چیز خوبی به نظر برسد اما می تواند نشان دهنده یک رکود غریب الوقوع و دوران سخت اقتصادی باشد.

زمانی که مردم احساس کنند قیمت ها رو به کاهش است، خرید خود را به تعویق می اندازند و این امید را دارند که در آینده می توانند خرید خود را با قیمت پایین تر انجام دهند. اما کاهش هزینه منجر به درآمد کمتر برای تولید کنندگان می شود و همین موضوع می تواند باعث افزایش بیکاری شود.

این حلقه بازخورد منفی می تواند بیکاری بیشتر، حتی قیمت های پایین‌تر و هزینه‌های کمتر را ایجاد کند. درحالت ساده رکود باعث رکود بیشتر می‌شود. در طول تاریخ کاهش تورم همیشه با رکود‌های شدید اقتصادی همراه بوده است.

رکود چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟

موضوع کاهش تورم با استفاده از شاخص‌های اقتصادی مانند شاخص قیمت مصرف‌کننده با همان CPI اندازه‌گیری می‌شود. شاخص CPI قیمت گروهی از کالاها و خدمات رایج خریداری‌شده توسط مردم را بررسی کرده و تغییرات شکل‌گرفته راه هر ماه منتشر می‌کند.

زمانی که قیمت‌های کل اندازه گیری شده توسط شاخص CPI در یک دوره کمتر از دوره قبل باشد، اقتصاد دچار رکود می‌شود. برعکس زمانی که قیمت‌ها به طور کلی افزایش پیدا‌ می‌کند، اقتصاد در حال تجربه تورم است.

نقش رکود در برابر کاهش تورم

شما نباید رکود را با کاهش تورم اشتباه بگیرید.اگرچه معنای هردو آنها به کاهش قیمت ها اشاره می‌کند ولی کاهش تورم در واقع به ما نشان می‌دهد که قیمت ها همچنان در حال افزایش هستند ولی این اتفاق با سرعت کمتری اتفاق می‌افتد.

کاهش تورم می‌تواند از تورم سالانه 4 درصد به تورم سالانه 2 درصد تغییر پیدا کند. این موضوع یعنی کالایی که قبلاً 20 هزار تومان قیمت داشت ، حالا بجای 20800 با قیمت 20400 تومان به فروش می‌رسد.

چه چیزی باعث رکود می‌شود؟

دو دلیل عمده برای کاهشت تورم وجود دارد: کاهش تقاضا یا رشد عرضه. هر یک رابطه اقتصادی اساسی و محکمی با سیستم عرضه و تقاضا دارند. اگر عرضه تغییر نکند، کاهش تقاضای کلی منجر به کاهش قیمت کالاها و خدمات می‌شود. کاهش تقاضای کلی ممکن است با موارد زیر شکل بگیرد:

  • سیاست‌های پولی: افزایش نرخ بهره باعث می‌شود تا افراد به جای خرج کردن پول، پول نقد خود را پس‌انداز کنند واین موضوع منجر به عدم تمایل افراد به استقراض شود. هزینه کمتر به معنای تقاضای کمتر برای کالاها و خدمات است.
  • کاهش اعتماد به نفس: رویدادهای اقتصادی نامناسب، مانند یک بیماری همه‌گیر جهانی امکان دارد تا کاهش تقاضای کلی را ایجاد کنند. اگر مردم نگران اقتصاد یا بیکاری باشند، ممکن است کمتر هزینه کنند تا بتوانند بیشتر پس‌انداز کنند.

عرضه کلی یعنی اینکه تولیدکنندگان یه دلیل افزایش رقابت امکان دارد تا قیمت های خود را کاهش دهند. این افزایش در عرضه کل ممکن است ناشی از کاهش هزینه های تولید باشد.

همچنین اگر تولید کالاها هزینه کمتری داشته باشد، شرکت ها می‌توانند تعداد بیشتری از این کالاها را با همان قیمت قبلی تولید کنند. این موضوع می‌تواند منجر یه عرضه بیشتر از تقاضا و درنتیجه کاهش قیمت‌ها شود.

پیامدهای رکود

گرچه رکود ممکن است به کاهش قیمت کالاها و خدمات مفید کمک بسیاری کند ولی می‌تواند اثرات مهلکی بر اقتصاد داشته باشد.

  • بیکاری: با کاهش قیمت‌ها، سود شرکت‌ها کاهش پیدا می‌کند و برخی از شرکت‌ها ممکن است با کاهش نیروهای خود، هزینه‌ها را کاهش دهند.
  • مارپیچ رکود: این یک اثر دومینویی است که با هر قطعه رکود این همپوشانی رخ می‌دهد. کاهش قیمت‌ها به کاهش تولید منجر می‌شود. کاهش تولید به کاهش دستمزد منجر می‌شود.کاهش دستمزد به کاهش تقاضا منجر شده و در نهایت کاهش تقاضا به کاهش سنگین قیمت‌ها منجر می‌شود و این موضوع به همین شکل ادامه پیدا می‌کند. این موضوع باعث بدتر شدن حال یک اقتصاد مریض می‌شود.

رکود

چرا پدیده رکود از تورم مُضرتر است؟

وقتی قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کند و قدرت ارز کاهش می‌یابد، اقتصاد دچار تورم می‌شود در حالی که تورم یعنی اینکه ارز دیگر شمارا یاری نمی‌کند و ارزش بدهی کاهش پیدا می‌کند. در این حالت وام‌گیرندگان به وام گرفتن خود ادامه می‌دهند و بدهکاران نیز صورت‌حساب‌های خود را پرداخت می‌کنند.

تورم متوسط یک امر طبیعی در چرخه اقتصادی است -یک اقتصاد سالم به طور‌معمول تورم بین 1 تا 3 درصد در سال را تجربه می‌کند- و مقدار کم همیشه نشان دهنده یک رشد اقتصادی سالم و پویا است.

تورم چیزی است که مصرف‌کنندگان تا حدی می‌توانند در برابر آن از خود محافظت کنند. برای مثال، سرمایه‌گذاری پول می‌تواند به رشد سریع درآمد شما در برابر تورم کمک کند و باعث می‌شود تا قدرت خرید شما تا حدی رشد کند.

ممکن است شما فکر کنید که افزایش قیمت بدتر از کاهش آن است ولی کاهش تورم در حالت کلی اصلا مناسب نیست و با انقباضات اقتصادی و رکود همراه است. یک مارپیچ رکود باعث ایجاد دوران سخت اقتصادی و در نهایت رکود کامل یا رکود تورمی می‌شود.

محافظت از خود در برابر رکود به مراتب سخت‌تر و دشوارتر از تورم است. برخلاف تورم، بدهی‌ها با کاهش تورم گران‌قیمت‌تر می‌شوند و باعث می‌شود تا مردم و کسب‌و‌کار‌ها دیگر تمایلی به وام گرفتن و بدهی نداشته باشند وتلاش می‌کنند تا هرچه سریع‌تر بدهی‌ها خود را پرداخت کنند اما در طول دوره‌های رکود، بهترین محل برای نگهداری پول عموماً سرمایه‌گذاری‌های نقدی است که معمولاً سود چندانی ندارد.

انواع دیگر سرمایه‌گذاری‌ها مانند سهام، اوراق قرضه شرکتی و سرمایه‌گذاری در املاک و مستغلات در صورت رکود رسیک بیشتری دارند زیرا این امکان وجود دارد که کسب‌و‌کار‌ها با شرایط به شدت دشواری دست وپنجه نرم کنند یا حتی به طور کامل شکست بخورند.

کنترل رکود

دولت‌ها چند استراتژی مهم برای مهار رکود دارند:

  • افزایش عرضه پول: بانک‌های مرکزی می‌توانند اوراق بهادار خزانه‌داری را با‌زخرید کنند تا عرضه پول را افزایش دهند. با عرضه بیشتر، پول ملی ارزش کمتری پیدا می‌کند و مردم را تشویق به خرج کردن پول و افزایش قیمت می‌کند.
  • وام گرفتن را آسان می‌کند: بانک‌های مرکزی ممکن است از بانک‌ها بخواهند تا میزان اعتبار موجود را افزایش یا نرخ بهره را کاهش دهند تا مردم بتوانند وام بیشتری بگیرند. اگر بانک‌های مرکزی نرخ ذخیره یا همان مقدار پول نقد بانک‌های تجاری را کاهش دهند، بانک‌ها می‌توانند ملبغ بیشتری را به عنوان وام ارئه کنند. این یک امر تشویقی برای هزینه کردن می‌شود و به افزایش قیمت‌ها کمک می‌کند.
  • سیاست‌های مالی را مدیریت می‌کنند: اگر دولت هزینه‌های عمومی را افزایش دهد و مالیات‌ها را کاهش دهد، می‌تواند باعث شود تا تقاضای کلی و درآمد قابل‌مصرف افزایش پیدا کند و همین موضوع منجر به هزینه‌های بیشتر و قیمت‌های بالاتر شود.

جمع‌بندی

رکود کاهش کلی در هزینه کالاها و خدمات یک اقتصاد است. در حالی که کاهش جزئی قیمت‌ها ممکن است هزینه های مصرف‌کننده را تحریک کند و رکود گسترده می‌تواند باعث کاهش هزینه‌ها شود و درنتیجه یک اقتصاد شاهد یک رکود اقتصادی شدید باشد.

خوشبختانه، رکود اغلب اتفاق نمی‌افتد و زمانی که این اتفاق رخ دهد دولت‌ها و بانک‌های مرکزی از ابزار‌های خود برای تاثیر حداقلی این بحران‌ها استفاده می‌کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

× چگونه می‌توانم به شما کمک کنم؟